•  


Makaleler   >

Islam dünyasında Osmanlı izleri    >

Trablusgarp'ta Osmanlı Direnişi >





Turgut Reis'in Libya'nın Trablusgarp'taki kalesi



Libya'da Osmanlı kalesi





Turgut Reis, Trablusgarp fatihi olarak anılan ünlü Türk denizcisi.


Osmanlı Devletinin Menteşe (Muğla) Sancağı'na bağlı Seroz(Saravuloz) Köyü'nde, tahminen 1485 yılında doğdu. O dönemde Bodrum Kalesi halen Rodoslu St.John Şövalyeleri'nin elindeydi ve Bodrum yarımadasının kıyıları hıristiyan korsanların yağmasına açıktı. Bu risk nedeniyle Türk yerleşimleri çogunlukla kıyıdan uzak yerlere kuruluyordu. Seroz da bir dağ köyüydü ve ahalisi geçimini denizden sağlamıyordu. Turgut Reis'in babası da Veli isminde bir çiftçiydi. Buna rağmen, Menteşe yöresi gençlerinin çoğu gibi Turgut'un hayyallerini de yiğit bir deniz gazisi olmak süslerdi. Gençliğinde cirit, güreş ve ok atmada gösterdiği ustalık ve cesaretiyle çevrede tanınıp Menteşe kıyılarından levent toplayan Hızır Reis'in adamları tarafından seçilerek, Cezayir leventleri arasına alındı. Pek çok muharebelerde cesaret ve silahları kullanmadaki maharetiyle büyük kahramanlıklar gösterip, Barbaros’un takdirini kazandı ve reis oldu.

1548-1550 yılları arasında iki yıl Kuzey Afrika sahillerinde, Müslümanlara yardım etti. Kanuni Sultan Süleyman, Kuran-ı Kerim ile bir kılıç gönderip Trablusgarb’ın fethini istedi. 15 Ağustos 1551’de, Malta şovalyelerinin hakimiyetinde bulunan Trablusgarb’ı fethi, 1552’de Andrea Doria’ya karşı kazandığı Pestiye Zaferi, 1553’te Korsika Adası'nın merkezi Bastia’yı zaptı başarılarından sonra, Trablusgarb Beylerbeyliği'ne getirildi.


23 Haziran'da 1565 senesinde Malta adasında şehit oldu.


Barbaros Hayreddin Paşa'nın; “Turgut benden yeğdir!” dediği bu deryalar hâkimi, Trablusgarp’ta kendisinin yaptırdığı caminin yanındaki türbesine gömüldü. Günümüzde de türbesi, Libyalılar ve onu sevenlerin ziyaretgâhı halindedir.


Trablusgarp'ta Osmanlı Direnişi


İtalyanlar ülkelerine yakın olan Trablusgarp eyaletimizi almak istiyorlardı. Osmanlı Devleti burayı savunacak güçte değildi. Diğer Avrupa devletleri de İtalyanların Trablusgarp’a yerleşmelerini uygun bulmuşlardı. Daha önce İngiltere Mısır’ı, Fransa Tunus’u yönetimleri altına almışlardı.

1911’de Trablusgarp ve Bingazi’ye asker çıkardılarsa da Türk subaylarının yönettikleri yerli kuvvetler karşısında çok güç duruma düştüler. Ancak deniz kuvvetlerinin desteği ile kıyılarda tutunabildiler. Aralarında Mustafa Kemal’inde bulunduğu bazı Osmanlı subayları Tunus ve Mısır yoluyla Trablus’a gittiler. Tobruk ve Derne’de Italyanlar’a karşı başarılı savaşlar yapıldı. Osmanlı devleti’ni barışa zorlamak için donanmalarıyla Çanakkale civarını topa tutup Oniki ada’ya asker çıkardılar, fakat bir sonuç alamadılar.


Bu sırada Balkan savaşı’nın başlaması, İtalya’yı başarısızlıktan kurtardı. Osmanlı Devleti Balkan’daki yakın tehlike karşısında İtalya ile anlaşmak zorunda kaldı. İsviçre’nin Uşi şehrinde 1912 senesinde antlaşma imzalandı. Bu antlaşmaya göre; Trablusgarp ve Bingazi Italyanlara bırakıldı. Balkan Savaşı’nın başlaması üzerine, savaştan sonra geri alınmak üzere Oniki Ada İtalya’ya bırakıldı.



© Blackcpublications.com 2008. All Rights Reserved. Design & Development by: R. AlAbid